Monolit karkas, yoxsa blok hörgü

Fərdi ev tikintisində ən çox verilən konstruktiv suallardan biri budur: evin daşıyıcı sistemi monolit karkasla, yoxsa daş hörgü ilə qurulsun?

Cavab «hansı daha yaxşıdır» deyil. İki həll fərqli məsələləri həll edir və praktikada çox vaxt birlikdə işlədilir. Bu yazıda hər birinin nə etdiyini, qaba tikinti paketində necə yer aldığını və qiymətə necə düşdüyünü izah edirik.

İki sistem nə edir?

Daş hörgü divarı həm bölücü, həm də yük daşıyan element kimi işlədir. Yük divarların üzərindən bünövrəyə ötürülür.

Monolit karkas isə yükü sütun və rigellərdən ibarət çərçivəyə ötürür. Divar bu halda daha çox doldurucu funksiyanı daşıyır.

Praktik fərq aşırımdadır: hörgü ilə geniş aşırım vermək çətindir, karkasla isə mümkündür. Ona görə geniş qonaq otağı, iri pəncərə qrupu və ya qarajın üstündəki terras kimi həllər karkas tələb edir.

Qaba tikinti paketində hansı var?

CRM Construction-un qaba tikinti paketi hörgü əsaslıdır:

• xarici divarlar — mişar daşı ilə 40 sm (iki daş);
• daxili arakəsmələr — mişar daşı ilə 20 sm (bir daş);
• kürsü — 0,80–1,00 m hündürlükdə mişar daşı;
• bünövrə — dəmir-beton lentvari bünövrə, M-350 (B-25) markalı beton.

Monolit elementlər isə paketə daxil deyil və ayrıca hesablanır:

• monolit beton — döşəmə, mərtəbələrarası örtük və tavan: 125 AZN/m²;
• rigel və kolon — hər biri ayrılıqda: 100 AZN/poqonmetr.

Yəni sual «hansını seçim?» deyil, praktikada «layihəm nə qədər monolit tələb edir?»dir.

Nə vaxt monolit lazım olur?

Üç tipik hal:

Mərtəbələrarası örtük. İkimərtəbəli evdə birinci mərtəbənin üstündəki plitə praktikada monolit tökülür. Bu, ikimərtəbəli layihələrdə monolitin demək olar ki həmişə tələb olunmasının əsas səbəbidir.

Geniş aşırım. Divarlar arasındakı məsafə böyüdükcə hörgü tək başına yükü daşıya bilmir — rigel və kolon lazım gəlir.

Konsol elementlər. Qarajın üstündəki terras, çıxıntılı eyvan kimi həllər karkas olmadan qurulmur.

Hesablama fərqi: m² və poqonmetr

Bu, büdcə planlaşdırarkən ən çox qarışdırılan məqamdır.

Monolit kvadratmetrlə hesablanır — və hesablanan sahə evin ümumi sahəsi deyil, bir mərtəbənin sahəsidir, çünki plitə həmin ölçüdə tökülür. İkimərtəbəli evdə bu iki rəqəm ikiqat fərqlənir.

Rigel və kolon isə uzunluqla — poqonmetrlə hesablanır. Onların həcmi sahədən deyil, aşırımların sayı və ölçüsündən asılıdır. Ona görə eyni sahəli iki layihədə rigel-kolon həcmi tamamilə fərqli ola bilər.

Smetada bu iki sətir ayrı görünməlidir; həcmləri bir-biri ilə əvəz etmək olmaz.

Hazır layihələrdə nə görünür?

Saytdakı doqquz hazır ev layihəsinin hamısında eyni konstruktiv həll göstərilib: divarlar mişar daşı, döşəmə monolit beton, bünövrə lentvari.

Yəni praktikada həll qarışıqdır — daşıyıcı divarlar hörgü, döşəmələr isə monolitdir. «Ya biri, ya digəri» seçimi real layihələrdə nadir haldır.

Seçimə nə təsir edir?

• Mərtəbə sayı. Birmərtəbəli, düz damlı layihədə monolit həcmi az ola bilər; ikimərtəbəlidə praktikada həmişə var.
• Aşırım ölçüləri. Geniş otaq və iri şüşə cəbhə rigel-kolon tələb edir.
• Layihənin konsol elementləri. Terras, çıxıntılı eyvan.
• Büdcənin vaxt bölgüsü. Monolit konstruksiya mərhələsinə düşür, yəni xərc erkəndir və sonraya saxlanıla bilmir.

Bu dördü ölçü zamanı, layihə əsasında dəqiqləşdirilir.

Tez-tez verilən suallar

Monolit qaba tikinti qiymətinə daxildirmi? Xeyr. Qaba tikinti 280 AZN/m²-dir; monolit isə ayrıca 125 AZN/m², rigel və kolon hər biri 100 AZN/poqonmetr hesablanır.

280 AZN/m² yalnız qaba tikinti işlərinə aiddir. Açar təslim ev üçün daxili təmir işləri əlavə hesablanır — 580 AZN/m²-dən.

Hörgü monolitdən zəifdirmi? Sual belə qoyulmur. Hər iki həllin öz iş sahəsi var: hörgü divarı və yükü daşıyır, karkas isə aşırımı keçir. Layihə hansı həlli tələb edirsə, o tətbiq olunur.

Monolitin sahəsi necə hesablanır? Bir mərtəbənin sahəsinə görə — plitə həmin ölçüdə tökülür. Evin ümumi sahəsinə görə deyil.

Rigel və kolon niyə poqonmetrlədir? Onlar xətti elementlərdir: həcmləri uzunluqdan asılıdır, sahədən yox.

Hansı beton markası işlədilir? Lentvari bünövrənin betonlanmasında M-350 (B-25) markalı sertifikatlaşdırılmış hazır beton nəzərdə tutulur; beton hazırlıq qatında isə M-100 (B-7,5).

Nəticə

Monolit karkas və daş hörgü rəqib həllər deyil — real layihələrdə birlikdə işləyirlər. Qaba tikinti paketi hörgü əsaslıdır; monolit döşəmə, rigel və kolon isə layihənin tələbinə görə ayrıca hesablanır.

Praktik nəticə budur: təklifi qiymətləndirərkən yalnız 280 AZN/m² rəqəminə deyil, layihənizin nə qədər monolit və rigel-kolon tələb etdiyinə baxmaq lazımdır.

Vahid qiymətlərin hamısı qiymətlər səhifəsində, qaba tikinti paketinin tam tərkibi isə ev tikintisi səhifəsindədir. Hazır layihələrin konstruktiv göstəriciləri kataloq səhifəsində verilib.