Podratçı seçərkən veriləsi suallar

Podratçı seçimi qiymət müqayisəsi deyil. Ən aşağı təklif çox vaxt ən az işi əhatə edən təklifdir — fərq isə iş başlayandan sonra üzə çıxır.

Bu yazıda podratçı ilə ilk görüşdə verilməli konkret sualları və hər cavabın nəyi göstərdiyini sadalayırıq.

Əvvəlcə: müqayisə nəyin üzərində qurulur?

İki təklifi tutuşdurmazdan əvvəl onların eyni işi əhatə etdiyinə əmin olmaq lazımdır. Praktikada müqayisə belə aparılır:

1. İş siyahılarını yan-yana qoyun — hansı işlər hər iki təklifdə var, hansı yalnız birində.
2. Ölçü vahidlərinin eyni olduğunu yoxlayın — kvadratmetrlə hesablanan iş poqonmetrlə müqayisə edilə bilməz.
3. Vahid qiymətləri tutuşdurun.
4. Ən sonda yekun məbləğə baxın.

Aşağı yekun məbləğ daha ucuz iş demək deyil — çox vaxt sadəcə smetada daha az sətir var deməkdir.

1. Lisenziya ilə bağlı suallar

Lisenziyanın qeydiyyat nömrəsi və verilmə tarixi nədir? Hansı orqan vermişdir?

Bu üç göstərici olmadan lisenziyanın mövcudluğu yoxlanıla bilmir. CRM Construction üçün: EL-792/2022, 21 noyabr 2022, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi.

Lisenziyanın əlavəsində hansı iş növləri göstərilib və mənim obyektim ora düşürmü?

Lisenziya ümumi icazə deyil — əhatə dairəsi əlavədə sadalanır. Bu, ikinci və çox vaxt unudulan sualdır.

2. Qiymətlə bağlı suallar

1 m² qiymətinə konkret olaraq hansı işlər daxildir?

Paket adı cavab deyil. Konkret iş siyahısı tələb edilməlidir. Qaba tikinti paketində doqquz iş var: təməlin qazıntısı, beton hazırlıq qatı, armaturla bünövrənin yığılması, dəmir-beton lentvari bünövrənin betonlanması, kürsünün hörülməsi, plastik pəncərələr, fasad divarlarının suvanması, dam örtüyü, giriş qapısı.

Hansı işlər paketə daxil DEYİL?

Ən vacib sual budur. Qaba tikintidə monolit (125 AZN/m²), rigel və kolon (100 AZN/poqonmetr) ayrıca hesablanır. Təmirdə isə sanitar avadanlıq, qazan və radiatorlar, gips dekor, mətbəx mebeli paketdən kənardadır.

ƏDV qiymətə daxildirmi?

İki təklifin biri ƏDV-li, digəri ƏDV-siz verilibsə, müqayisə yanlış çıxır.

Material kimin üzərindədir?

Təmir paketlərində materiallar, nəqliyyat, tikinti tullantısının daşınması və mühəndis nəzarəti qiymətə daxildir. Bu, hər şirkətdə eyni olmaya bilər.

3. Sənədləşmə ilə bağlı suallar

İşin qəbulu hansı sənədlə rəsmiləşəcək?

Podrat işlərində görülmüş işlərin qəbulu Forma 3 aktı ilə, təhvil isə Qaimə ilə aparılır.

Ödəniş mərhələləri qəbulla necə bağlanır?

Ödəniş qəbul edilmiş işə görə aparılır. Akt imzalanmadan ödəniş formal olaraq qəbul edilməmiş işə görə edilmiş olur.

Əlavə işlər necə razılaşdırılır?

Doğru cavab budur: iş görülməzdən əvvəl, yazılı şəkildə, mövcud vahid qiymətlə. Qiymət yenidən danışılmır — yalnız həcm dəyişir.

4. Gizli işlərlə bağlı sual

Armatur karkası və mühəndis xətləri hansı anda qəbul ediləcək?

Bu işlər sonrakı mərhələdə görünməz olur: bünövrənin karkası betondan sonra, elektrik və su xətti suvaqdan sonra yoxlanıla bilmir. Qəbul həmin mərhələdə, iş açıq ikən aparılmalıdır.

Cavab «sonda hamısını birlikdə qəbul edərik» olarsa, bu, həmin işləri yoxlamadan qəbul etmək deməkdir.

5. Təcrübə ilə bağlı suallar

Oxşar obyektdə iş görmüsünüzmü? Harada və nə vaxt?

Konkret cavab gözlənilir — obyektin növü, bölgə, icra dövrü.

CRM Construction 2023–2026-cı illərdə 25 layihə tamamlayıb: fərdi yaşayış evləri, beşmərtəbəli yaşayış binaları, yarımstansiya layihəsində tikinti işləri, rayon mərkəzi xəstəxanasının əsaslı təmiri, teatr binasında təmir, neft infrastrukturunda hasar və yol işləri.

Hansı bölgələrdə işləmisiniz?

Tamamlanmış obyektlər 14 fərqli şəhər və rayondadır — Bakı, Gəncə, Qəbələ, Xankəndi, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan, Laçın, Xocalı, Ağdam, Göygöl, Oğuz və Qusar.

Bölgə təcrübəsi vacibdir, çünki logistika, materialın çatdırılması və işçi qüvvəsinin təşkili bölgədən asılı olaraq dəyişir.

6. Ölçü ilə bağlı sual

Ölçü və ilkin baxış pulludurmu?

CRM Construction-da ölçü və ilkin baxış ödənişsizdir; ilkin hesablama həmin baxış əsasında hazırlanır.

Ölçü zamanı dəqiqləşdirilənlər: torpaq sahəsinin ölçüləri və layihənin ora yerləşməsi, mövcud tikilinin olub-olmaması, giriş yolunun texnika üçün yararlılığı, layihənin tələb etdiyi monolit və rigel-kolon həcmi.

Cavablar nəyi göstərir?

Sualların özündən çox cavabın forması məlumat verir:

• Konkret rəqəm və siyahı — iş həcmi əvvəlcədən düşünülüb.
• «Sonra baxarıq» — həcm hələ hesablanmayıb; smeta da eyni qeyri-müəyyənliklə gələcək.
• Yalnız yekun məbləğ — sətirlər yoxlanıla bilmir.
• Yazılı təsdiqdən yayınma — sonradan mübahisə riski yüksəkdir.

Tez-tez verilən suallar

Ən ucuz təklifi seçmək düzgündürmü? Təkliflər eyni iş siyahısını əhatə edirsə, qiymət müqayisəsi mənalıdır. Siyahılar fərqlidirsə, müqayisə yanlışdır.

Neçə şirkətdən təklif almaq lazımdır? Sayın özü vacib deyil; vacib olan təkliflərin eyni iş siyahısı üzərində qurulmasıdır. Əks halda üç təklif də müqayisə oluna bilmir.

Podratçının portfelini necə yoxlamaq olar? Obyekt növü, bölgə və icra dövrü soruşulmalıdır. Tamamlanmış işlərin siyahısı layihələr səhifəsində açıq verilib.

Sifarişçi adları və müqavilə məbləğləri açıqlanırmı? Xeyr. Sifarişçi adları, müqavilə şərtləri və məbləğlər kommersiya məlumatı olduğu üçün dərc olunmur; hər layihə iş növü, region və icra dövrü ilə təqdim edilir.

Nəticə

Podratçı seçimində həlledici sual «neçəyə?» deyil, «bu qiymətə konkret olaraq nə daxildir və nə daxil deyil?»dir. İkinci siyahı olmadan birinci rəqəm müqayisə oluna bilmir.

Şirkət haqqında məlumat və sənədləşmə qaydası haqqımızda səhifəsində, tamamlanmış işlərin tam siyahısı isə layihələr səhifəsindədir. Vahid qiymətlər qiymətlər bölməsində açıq göstərilib.